“Bức xúc đủ nhiều" & "Hỏi thật, nghe thật dân mới tin"

(Một số đóng góp ý kiến cho Đại hội Đảng XI)
"Hỏi thật, nghe thật dân mới tin"
Tuần Việt Nam

Những góp ý thẳng thắn của dân với cái tâm vì đất nước, vì dân tộc này, vì một sự nghiệp 80 năm vinh quang và vì mục đích, trách nhiệm của 20 năm, hay 50 năm, 100 năm tới... thì không có lý do gì những người lãnh đạo không chấp nhận.

Đảng phải chân thành với dân

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Chúng ta vừa đề cập đến cơ chế để lựa chọn lãnh đạo, trong đó có một nhân tố quan trọng là sự đóng góp ý kiến của dân. Vậy làm thế nào để chúng ta tập hợp được trí tuệ, khi mới đây, so sánh đối chiếu bản dự thảo văn kiện chuẩn bị cho ĐH X đưa ra lấy ý kiến quần chúng và bản chính thức sau khi thông qua tại ĐH, không khác nhau về bản chất, nội dung, cái khác nhau chỉ là vài câu chữ. Hẳn nhiều người còn nhớ, mấy tháng trước Đại hội 10, không khí thảo luận trong dân rất sôi động, nhiều ý kiến đóng góp đầy tâm huyết gửi đến Đảng. Liệu chúng ta có tập hợp được trí tuệ dân tộc nếu lại tiếp tục làm như vậy?

GS. Dương Phú Hiệp: Tôi rất chú ý đến hai chữ "chân thành". Con người sống với nhau phải chân thành, Đảng đối với dân cũng phải chân thành thì dân mới tin. Từ Đại hội VI đến nay, khi đưa các dự thảo xuống dân, đã chân thành chưa, hay là nhằm hai mục đích: một là hình thức và hai là tuyên truyền rằng đang dân chủ đây?

Trong bài trả lời trên Tuần Việt Nam mới đây, tôi nhấn mạnh khi đưa ra lấy ý kiến dân đừng hình thức, đừng tuyên truyền. Thay vào đó, phải nghe thật, hỏi thật.

Khi anh đưa xuống là hỏi thật rồi, nhưng khi tiếp thu các ý kiến phải có trả lời rõ ràng là chúng tôi rất hoan nghênh, có những chỗ chúng tôi đã tiếp nhận và có sửa chữa như thế nào cũng phải trả lời lại cho dân biết. Phải thẳng thắn, đối thoại rõ ràng. Một khi người ta sôi nổi hưởng ứng, có tới hàng nghìn hàng vạn ý kiến, thậm chí có người bỏ công viết hàng chục trang, để rồi không nhận được hồi âm gì dễ sinh chán nản, mất lòng tin.

TS. Mai Liêm Trực (trái) và GS. Dương Phú Hiệp tại Bàn tròn. Ảnh: Lê Anh Dũng

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Nhưng thực tế là có những vấn đề đặt ra tại Đại hội, song vì lý do nào đó, ở ĐH phải để lại nhưng đến ĐH sau, những vấn đề đó vẫn không được bàn đến. Vậy phải trả lời người dân như thế nào?

TS. Mai Liêm Trực: Ví dụ trở lại ý kiến của cố Thủ tưởng Võ văn Kiệt là ngay trong ĐH X, đại hội sẽ bầu trực tiếp Tổng bí thư, cũng như có rất nhiều ý kiến đóng góp cho đại hội lần đó. Tôi nhớ là gần đến ĐH X, một đồng chí có trách nhiệm đã trả lời là nếu làm như vậy thì sẽ không có đủ thời gian vì phải thay đổi điều lệ.

Càng có nhiều người để chọn lựa sẽ càng sáng suốt. Để đại hội trực tiếp bầu chọn chức Tổng bí thư cũng là nhằm mục tiêu đó. Song rất tiếc vấn đề đó đã không được bàn trở lại kỳ này.

Nhiều người đã nói, vấn đề là ở chỗ chúng ta có quyết tâm không. Đại hội hoàn toàn có quyền thay đổi điều lệ ngay từ những ngày đầu tiên và bầu trực tiếp Tổng bí thư. Các nước và các tổ chức trên thế giới đều làm như vậy, điều lệ có thể thay đổi ngay tại chỗ và thực thi, áp dụng ngay điều khoản đã thay đổi.

Nếu cứ để chậm lại, thì chúng ta sẽ chậm trễ mất. Thời buổi bây giờ, thời gian, tốc độ là quyết định, cứ chuyển lại một nhiệm kỳ là mất 5 năm. Mà 10 năm trong thời đại thế giới phẳng đang phát triển với tốc độ rất nhanh đủ để quyết định vị thế của một quốc gia. Cứ để chậm cũng là một việc sai. Sai là mất thời cơ.

Nên cân nhắc, bàn luận để sửa đổi Cương lĩnh

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Đúng là việc gì Đại hội trước đã để lại cho Đại hội sau bàn thì Đại hội tiếp theo phải mang ra bàn. Đó cũng là việc cần làm để củng cố niềm tin của nhân dân. Quay trở lại với những vấn đề trọng đại của đại hội lần này như cương lĩnh (bổ sung và hoàn thiện, không có chữ sửa đổi - GS. Dương Phú Hiệp), ông có tin là chúng ta có thể có những bổ sung hợp lý, đem được hơi thở cuộc sống vào tuyên ngôn chính trị kỳ này, những vấn đề đặt ra với dân tộc, với đất nước mà Đảng đang là đại diện, đang chịu trách nhiệm trước dân tộc không?

GS. Dương Phú Hiệp: Bản thân tôi trước đây đã tham gia soạn thảo cương lĩnh ở ĐH VI, ở cùng tổ với ông Trường Chinh. Không khí soạn thảo rất tốt, nhưng có vướng hai vấn đề: thứ nhất, có ý kiến cho rằng không cần cương lĩnh, vì dựa vào câu của Marx: "Mỗi bước tiến của phong trào thực tiễn còn giá trị hơn một tá cương lĩnh", tức là như anh nhấn mạnh thực tiễn mới là quan trọng. Ý kiến thứ hai lại dựa vào Lênin: "một Đảng không có lý luận tiền phong hướng dẫn thì Đảng sẽ không làm trọn được vai trò tiên phong".

Marx và Lênin đều nhấn mạnh vai trò của thực tiễn và cương lĩnh, Đảng ta đã kết hợp, cả căn cứ vào thực tiễn và lý luận, nhưng rất tiếc là nhiều vấn đề hơi xa xôi quá, cao xa quá.

Cương lĩnh lần này mà không có chữ "sửa đối" đã là một chỉ đạo không hay. Thực tiễn buộc phải thay đổi về lý luận. Thực tiễn từ 1991 đến giờ đã qua 20 năm với nhiều thay đổi. Giờ là lúc cần phải sửa đổi? Chỉ hoàn thiện, chỉ bổ sung có nghĩa là không cơ bản, chỉ sửa câu chữ lại càng không cơ bản. Sợ gì mà không dám sửa đổi luận điểm cũ không còn phù hợp? Nếu sửa đổi theo chiều hướng bảo thủ hơn, giáo điều hơn thì nguy hiểm. Thực tiễn đòi hỏi lần sửa đổi này phải làm căn bản, theo chiều hướng phục vụ cho nhân dân, cho đất nước.

Một Đảng mạnh phải mạnh dạn, phải có tranh luận về vấn đề này.

Người dân cần thấy thực tế hơn là những điều cao siêu

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Nhiều độc giả gửi câu hỏi thắc mắc: Đất nước đang đặt ra bao nhiêu vấn đề mới, thực tế cuộc sống là thước đo kiểm nghiệm chân lý và có nhiều điều nhân dân đang chờ đợi ở Đảng. Sao không đưa những điều đó vào để mạnh dạn bàn luận, sao chúng ta phải né tránh?

GS. Dương Phú Hiệp: Né tránh ở đây chủ yếu là những vấn đề lý luận phức tạp, mà phức tạp nhất là chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.

Từ ĐH I cho đến ĐH XI sắp tới, kỳ nào cũng bàn tới, thậm chí bàn rất nhiều. Nhưng bàn nhiều quá mà trong thực tế lại khác. Nhiều khi dùng những từ đại ngôn rất hay, ưu việt nhưng thực tế nhân dân không thấy ưu việt đâu cả. Người dân cần thấy thực tế hơn là nói những điều cao siêu quá.

Hồi tổng kết 20 năm đổi mới, tôi ở tiểu ban bàn về tổng kết công tác đối ngoại.  Chúng tôi tranh luận rất nhiều, đặc biệt là vấn đề thời đại. Có ông vẫn kết luận thời đại của chúng ta là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới. Tôi nói thời đại này khác rồi, không thế nữa, không còn là thời đại chủ nghĩa tư bản ngày càng suy yếu, chủ nghĩa xã hội ngày càng lớn mạnh nữa. Tình hình khác rồi mà chúng ta vẫn tư duy như thế thì làm sao nói chuyện đổi mới tư duy, chuyện phát triển được.

Nhưng đã trót ghi vào, đã thành cương lĩnh, nghị quyết là đố anh nào dám nói trái vì sợ bị quy chụp.

Tôi cho rằng, lần này, sau khi lấy ý kiến dân, phải có hai bản trước và sau để so sánh, xem sửa chữa bổ sung đáng mừng hay đáng lo thì mới nói được, nói phải có sách, mách phải có chứng là như thế.

GS. Dương Phú Hiệp. Ảnh: Lê Anh Dũng

Chờ thấy đường lối hợp lòng dân

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Một số lão thành cách mạng phàn nàn, đây đó có tình trạng có người nghĩ một đằng, nói một nẻo. Vì họ sợ chụp mũ nên không dám nói thật. Vậy Đảng có nên chủ động vận động thuyết phục , khích lệ đảng viên nói thật hay không?

GS. Dương Phú Hiệp: Tôi không dám nói rộng trong các phạm vi khác, nhưng trong phạm vi nghiên cứu khoa học, Đảng nói thế nào thì phải làm như thế. Nghị quyết ĐH IX nói là thực hiện quy chế dân chủ thì phải ban hành các văn bản hướng dẫn.

Hồi tôi làm việc với ông Trường Chinh, ông ấy bảo các đồng chí cứ nói thẳng, tôi sẽ chịu trách nhiệm về vận mệnh chính trị của các đồng chí.

Chúng ta ở đây không phải bàn nhau để chống đảng, để phá hay đả kích người nọ người kia, mà ở đây là tinh thần xây dựng. Có thể tôi với anh Trực nói chưa đúng, nói có điều hơi quá, chúng tôi sẵn sàng xin lỗi trước tất cả các bạn. Nhưng chúng tôi chân thành.

Tôi rất thích chữ "chân thành", đảng phải chân thành với trí thức, với các nhà khoa học. Chân thành là điều tôi mong muốn, đường lối chủ trương chính sách tôi mong một chữ thôi, đó là "hợp".

Đường lối, chủ trương hợp lòng dân. Việc hợp lòng dân là quan trọng, mà đại hội lần này chính là để tham khảo xem có hợp lòng dân không, họ đọc thấy có khó quá hay xa vời quá, không có khả năng thực thi không... Cái đó phải tính hết.

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Theo ông khi người dân đưa ý kiến lên, liệu lãnh đạo có nghe không?

GS. Dương Phú Hiệp: Câu hỏi này rất khó. Nhưng kinh nghiệm của tôi, thấy nhiều vị lãnh đạo rất chú ý lắng nghe, thậm chí còn xuống cơ sở để nghe, từ ông Lê Duẩn, ông Trường Chinh, ông Phạm Văn Đồng, ông Tố Hữu và sau này là ông Trần Đức Lương, ông Nông Đức Mạnh, ông Lê Khả Phiêu..., chả có ai là không xuống với các nhà khoa học cả, và nghe hẳn một buổi, nói ít nghe nhiều với thái độ rất tốt. Còn xuống các nơi khác có nghe không thì không biết, riêng ở phạm vi của tôi thì tôi thấy thế.

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Nhưng ngay cả khi lãnh đạo lắng nghe thực sự những góp ý thẳng thắn đó thì liệu có đưa được vào chủ trương chiến lược quyết sách của Đảng không?

GS. Dương Phú Hiệp: Từ việc nghe, đến hiểu, tiếp thu và quyết định đưa vào các đường lối, chủ trương lại là vấn đề khác.

Nghe kiểu lấy ý kiến suông, nghe hình thức thì không nên. Cái đó mất thì giờ, lãng phí, mà phải thực chất. Phải làm thế nào để mọi việc làm đều thực chất, vì chúng ta ít thời giờ lắm. Tôi mong chữ thực chất của vấn đề được quan tâm, cũng giống như dân chủ.

Không có lý do gì lãnh đạo không chịu nghe điều phải

TS. Mai Liêm Trực. Ảnh: Lê Anh Dũng

TS. Mai Liêm Trực: Trở lại thực tế mà GS. Hiệp nói, mình cũng phải thấy rõ: lãnh đạo của đất nước ta, lãnh đạo của đảng ta suốt mấy chục năm vừa qua, các thế hệ trước trong chiến tranh đã hy sinh rất nhiều, và kể cả những người hiện nay, phần lớn là những người đã qua chiến tranh, qua thời kỳ gian khổ.

Về cơ bản tôi cho rằng, cái tâm và ý muốn lo cho đất nước là tốt, họ đều là những con người tốt. Cũng có nhiều người nói rằng "nói phải thì có cãi cũng phải nghe". Tôi cũng từng cãi các đồng chí lãnh đạo rất cao, thuyết phục những công việc rất hệ trọng, ví dụ đưa Internet vào Việt Nam, trong đàm phán những chuyện rất nhạy cảm, chẳng hạn như khi có các chỉ đạo về vấn đề viễn thông trong hiệp định thương mại Việt - Mỹ. Lúc đó chúng ta đang tranh cãi rất gay gắt về việc có nên mở cửa cạnh tranh trong thị trường viễn thông hay không. Có những ý kiến cấp cao lo ngại về an ninh thông tin, về chủ quyền quốc gia...Nhưng cúối cùng lãnh đạo cũng đã lắng nghe và chấp thuận những thuyết phục rất thẳng thắn.

Do đó, tôi vẫn có một niềm tin là chúng ta có lãnh đạo là những người tốt, có tâm, có mong muốn điều tốt đẹp cho đất nước này. Vấn đề ở chỗ anh có đủ bản lĩnh, đủ dũng khí để thực hiện điều đó hay không?

Ở ta, truyền thống tập thể lãnh đạo nên cũng có nhiều cái khó. Nhưng vai trò cá nhân rất quan trọng. Ví dụ, không thể phủ nhận vai trò của Đặng Tiểu Bình đối với cải cách mở cửa của Trung Quốc.

Vậy thì trong hoàn cảnh của ta, không chỉ một người mà tôi cho rằng phải có nhiều người nêu ý kiến, tranh luận, thảo luận mới tìm ra cái đúng. Có thể có những lúc ý kiến đó không được lắng nghe, chấp nhận. Chẳng hạn như trường hợp Bí thư tỉnh uỷ Kim Ngọc từng bị kỷ luật vì cái mới. Nhưng rồi cùng với thời gian, người ta sẽ nhận ra quyết định đó là đúng. Chính cố Tổng Bí thư Trường Chinh, người ra quyết định kỷ luật Kim Ngọc về sau đã phản tỉnh, nhận thức lại trước Đại hội VI để mà quyết liệt đổi mới.

Cho nên tôi nghĩ rằng Đại hội lần này, có lo lắng nhưng vẫn đầy hy vọng. Vấn đề là làm sao tăng cường đối thoại, nâng bản lĩnh, dũng khí của cả một tập thể, kể cả những con người bình thường như mỗi chúng ta. Những góp ý thẳng thắn của đảng viên, của người dân với một nguyện vọng tha thiết, một cái tâm vì đất nước, vì dân tộc này, vì một sự nghiệp 80 năm vinh quang và vì mục đích, trách nhiệm của 20 năm, hay 50 năm, 100 năm tới... thì không có lý do gì những người lãnh đạo không chấp nhận.

“Bức xúc đủ nhiều để những ai nguội lạnh xem lại mình”
Tuần Việt Nam
“Bức xúc của cuộc sống đã đủ nhiều để những người phần nào nguội lạnh phải xem lại mình. Anh không thể tiếp tục né tránh, ỷ lại mà phải dõng dạc tranh luận, làm sáng tỏ những vấn đề hệ trọng của đất nước”. Phần kết bàn tròn, hai vị khách mời đề cập tới trách nhiệm “truyền lửa” từ xã hội vào các hội nghị và Đại hội Đảng của các ủy viên trung ương.

Uỷ viên trung ương, anh là ai?

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Vừa rồi, chúng ta đã đề cập đến tiêu chí và cơ chế để lựa chọn người đứng đầu. Nhưng có câu hỏi của một độc giả ở Hà Nội nêu vấn đề rằng, không lẽ chúng ta chỉ chăm chăm vào Bộ Chính trị và người đứng đầu. Còn vai trò của các ủy viên trung ương, những người sẽ tham dự các hội nghị Trung ương và Đại hội sắp tới, có tiếng nói trong việc quyết định những vấn đề hệ trọng của đất nước. Nhìn nhận về hộ thế nào ?

GS. Dương Phú Hiệp: Đây là câu hỏi khó. Hồi Đại hội 6, lúc đó là ông Trần Xuân Bách giảng trong Học viện Nguyễn Ái Quốc là: ưu điểm của Đại hội 6 là đã trẻ hóa được một bước, tức là thay các ông lọm khọm bằng các cụ lụ khụ; hoặc đưa các cụ lụ khụ để thay các cụ lọm khọm.

Nhưng đó là chuyện xưa, còn giờ đã khác nhiều. Ta đã tiến bộ nhiều trong việc lựa chọn ủy viên trung ương. Ví dụ như việc đưa nhiều người trẻ vào mà ta gọi là trẻ hóa đội ngũ cán bộ của Đảng.

Xu hướng ấy chúng ta phải ủng hộ. Đừng e ngại gì cả. Sự nghiệp của chúng ta là ở thanh niên. Cái câu khẩu hiệu mà thanh niên phản ứng là "thanh niên là cánh tay phải của Đảng". Họ bảo: chúng tôi không phải chỉ là cánh tay, chúng tôi còn là cái đầu nữa.

Những khẩu hiệu kiểu ấy giờ cần được chỉnh lại để thanh niên là cái đầu chứ không phải chỉ là cái tay cái chân. Nhưng sử dụng họ thì phải tin, cần nhất là lòng tin.

Tướng Nguyễn Chí Thanh và trước đó là Lê Nin từng nói: muốn dạy người để biết bơi, cứ để họ nhảy xuống nước. Nghĩa là họ tập bơi thế nào mặc kệ họ, có thể uống nước hay chìm một lúc, cuối cùng đào tạo được người biết bơi.

Tướng Nguyễn Chí Thanh khi đánh giặc có quan điểm: cứ đánh đi chứ giờ cứ ngồi run thế này thì làm thế nào. Cứ đánh rồi sẽ rút kinh nghiệm. Việc chọn người cũng phải như vậy.

GS. Dương Phú Hiệp và nhà báo Nguyễn Anh Tuấn. Ảnh: Lê Anh Dũng

Sợ gì mà không dám tranh luận thẳng thắn những vấn đề bức xúc?

Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Vậy hai ông nghĩ thế nào về trách nhiệm của Ủy viên Trung ương trong hội nghị tới? Trách nhiệm của họ thế nào khi đứng lên phát biểu, khi họ là những người có điều kiện gần cơ sở, gần dân, nắm được hơi thở của cuộc sống. Các vị ấy phải có tách nhiệm như thế nào, ứng xử ra sao trong việc phản ánh, đưa những vấn đề từ thực tế của thời cuộc vào hội nghị?

TS. Mai Liêm Trực: Theo tôi, ở những cấp  như vậy đòi hỏi trách nhiệm rất lớn. Vậy thì không có lý do gì mà những bức xúc cuộc sống, về những cơ chế phù hợp, mà các ông ủy viên trung ương ấy lại không dám phát biểu một cách dõng dạc trước hội nghị. Làm sao để chúng ta phải nhìn nhận thẳng thắn và thấu đáo vào những cản ngại mà lâu nay chúng ta vẫn nói là khiến cho chưa phát huy được hết những tiềm năng của đất nước, của dân tộc, chưa xứng tầm với tiềm năng, lịch sử truyền thống và ý chí của ta.

Sợ gì, e ngại gì mà chúng ta không dám nói rõ ra, những cơ chế nào, thách thức nào từ tầm nhìn, từ chiến lược cho đến những đối sách đối nội và đối ngoại, cho đến công tác tuổi trẻ trong vấn đề cán bộ?

Phải thể hiện ra, phải tranh luận đối thoại, ít nhất trong nội bộ Đảng. Như vậy mới là dân chủ thực chất.

Tôi nghĩ mỗi đồng chí phải có trách nhiệm nêu ra và làm sáng tỏ những bức xúc của xã hội, những thách thức cũng như những thời cơ của đất nước để từ đấy tạo thành sức mạnh cộng hưởng.

Đừng bảo: Vấn đề này phức tạp, nhạy cảm lắm, thôi để nhiệm kỳ sau bàn tiếp.

Những người dân không chờ đợi được. Cuộc sống cũng không thể chờ anh được nữa.

Tôi hy vọng rằng Hội nghị trung ương lần này cũng như những hội nghị trung ương tiếp theo cho đến Đại hội sẽ là một đợt thảo luận sôi nổi, dân chủ thực sự, vì dân vì nước.

Bức xúc đủ nhiều để những ai nguội lạnh phải xem lại mình

Từ nay đến Đại hội phải tạo được không khí cho xã hội nói thẳng nói thật như thời kỳ đầu, từ đó mới tạo được động lực cho ý chí của dân tộc để mà từ đấy cái gì cần sửa chúng ta sửa, cái gì cần làm chúng ta dứt khoát làm.

Không nên lý luận xa vời quá. Đừng ngồi tranh luận với nhau những câu chữ. Kể cả những ví dụ như "Con đường đi lên xã hội chủ nghĩa" mà GS Hiệp đã đề cập thì ngay cả đương kim Tổng bí thư cũng nói: "Tôi cũng còn thấy chưa rõ" thì chúng ta không nên mất thời gian vào đó.

TS. Mai Liêm Trực. Ảnh: Lê Anh Dũng

Thay vì thế, chúng ta nên tranh luận cho rõ những vấn đề của nhiệm kỳ tới: ta làm những cái gì, những đối sách phải rõ ràng. Hàng ngày đất nước đang chịu những sức ép khác nhau, chịu những tổn thương khác nhau, chịu mất những thời cơ khác nhau. Sẽ phải làm gì đây? Tôi cho rằng, chúng ta phải bàn cho ra bàn những vấn đề hệ trọng đó từ giờ cho đến Đại hội.

Tình thế, thời cuộc cũng như tâm nguyện của nhân dân không cho phép anh né tránh được nữa rồi. Dân tộc đang đòi hỏi trách nhiệm ngày một cao hơn của Đảng.

Nhiều đồng chí phát biểu trọng trách của Đảng là phải khởi xướng Đổi Mới lần thứ 2. Vậy thì đổi mới lần thứ hai là gì, hay là lại trở lại như cũ. Không có gì mới so với nhiệm kỳ đã qua hay đại hội này sẽ tạo một bước ngoặt cho 25 năm sắp tới nữa?

Phải làm sao để sau cuộc Đổi Mới hai, lãnh đạo có thể tự hào mà nói rằng: dân tộc Việt Nam chúng ta từ nay có thể ngẩng cao đầu, là một nước giàu mạnh và văn minh.

Không lẽ với truyền thống đó, lịch sử hào hùng đó, ý chí đấu tranh đó của một dân tộc đã tổn hao bao nhiêu xương máu giành độc lập, mà chúng ta chấp nhận cứ phát triển túc tắc mãi như thế này hay sao?

Tôi nghĩ bức xúc của cuộc sống đã đủ nhiều để những người phần nào nguội lạnh phải xem lại mình. Những cán bộ hôm nay đang được hưởng những thành qủa mà nhiều thế hệ đã làm nên. Nhà cửa có rồi, lương bổng sống thế cũng tạm ổn. Lý do gì chúng ta phải lo thu vén cá nhân? Đến nỗi nào mà còn phải lo mất ghế của mình, để hàng ngày phải nhìn xuống chân ghế? Tại sao không có dũng khí như các thế hệ cha anh đã làm cho sự nghiệp này của Đảng và của dân tộc chúng ta.

Tôi nghĩ rằng chắc rồi với cái "truyền lửa" đó của xã hội, của bức xúc xã hội thì những đồng chí ấy sẽ đủ sức để cảm nhận để chuyển tải, để làm cho Đại hội tạo nên bước ngoặt đột phá cho cuộc đổi mới lần thứ hai này.

GS. Dương Phú Hiệp: Tôi không đòi hỏi gì cao xa từ những đại biểu đi dự Đại hội. Tôi chỉ mong họ sẽ góp phần vào việc đánh giá cho bằng được mấy đầu đề tại Đại hội 10 đã nêu ra là Đảng nâng cao được cái tầm của đội ngũ lãnh đạo, hay là nâng cao được năng lực của Đảng chưa. Nếu được là được bao nhiêu? Nếu không được thì là vì sao. Đó là điều quan trọng.
Thứ hai là Đảng đã phát huy sức mạnh đại đoàn kết của toàn dân tộc đến đâu rồi?

Thứ ba, Đảng phải đổi mới toàn diện. Trước đây chúng ta đổi mới kinh tế. Bây giờ chúng ta bắt đầu vừa đổi mới kinh tế, vừa đổi mới chính trị, vừa đổi mới trong các lĩnh vực khác. Vậy thì hãy kiểm điểm xem kinh tế đã đổi mới ở mức nào. Chính trị đổi mới ở mức nào, đã đồng bộ với kinh tế chưa, và các lĩnh vực khác. Tức là khẩu hiệu đổi mới trong giai đoạn toàn diện đã thực hiện được chưa hay là vẫn chỉ ở vài lĩnh vực nào đó thôi.

GS. Dương Phú Hiệp. Ảnh: Lê Anh Dũng

TS. Mai Liêm Trực: Vì thời gian có hạn nên nhân đây tôi rất cảm ơn bạn đọc VietNamNet đã quan tâm và chia sẻ với những ý kiến của tôi nêu ra trong bài phỏng vấn trên VietNamNet tuần trước. Buổi tọa đàm hôm nay không có điều kiện để trả lời hết ý kiến của độc giả.

Nhân đây tôi cũng vui mừng trả lời: các cơ quan chức năng của Việt Nam đã tổng hợp báo chí và đã gửi lên những lãnh đạo cấp cao nhất, trong đó có bài phỏng vấn của tôi. Một số đồng chí lãnh đạo đã đọc và thể hiện sự hoan nghênh về những ý kiến này.

Tôi xin được trả lời như vậy để bạn đọc yên tâm là các lãnh đạo Đảng và Nhà nước cũng rất quan tâm và có thái độ cầu thị tiếp thu những góp ý. Nhân đây tôi cũng muốn nói rằng, mọi người hãy tiếp tục có ý kiến đóng góp, nhất là sau khi Hội nghị trung ương đã xem xét để đưa ra những đóng góp cho văn kiện cho toàn dân thảo luận.

Tôi tin rằng, trở lại câu chuyện lúc nãy là "nói phải có cãi cũng phải nghe", tôi tin những góp ý của chúng ta, dù có thể có những hạn chế nhất định nhưng cần tiếp tục được nêu lên để từ đó cộng hưởng, góp phần vào trí tuệ toàn dân đưa đất nước vượt qua những khó khăn để mở mày mở mặt, như khát vọng của Bác Hồ: "Dân tộc ta có sánh vai với cường quốc năm châu hay không". Một lần nữa xin cảm ơn độc giả VietNamNet.
Nhà báo Nguyễn Anh Tuấn: Xin cảm ơn ông Mai Liêm Trực. Những tâm huyết , những lời nói đầy chất lửa từ đáy lòng của ông Mai Liêm Trực chính là lời kết, lời gửi gắm của VietNamNet tới Hội nghị trung ương sắp tới và tới Đại hội Đảng lần thứ 11. Xin cảm ơn hai vị khách mời đã có buổi trò chuyện rất cởi mở và đầy tâm huyết với bạn đọc VietNamNet.

-------------------------

Đăng bỡi Tranhung09

Con đường dân khổ - làm 419 tỉ , sửa 691 tỉ

Con đường đau khổ
Tuanvietnam - Tác giả: TS Tô Văn Trường
"Con đường đau khổ" tên một cuốn tiểu thuyết nổi tiếng thế giới, nay có thể được dùng để nói về đường Nguyễn Hữu Cảnh ở thành phố Hồ Chí Minh. Nỗi khổ ải này, người dân TP.HCM đã phải chịu đựng ròng rã gần chục năm trời.
LTS: Đường Nguyễn Hữu Cảnh, cầu Văn Thánh, hầm đường bộ Văn Thánh quá quen thuộc với mọi người, đã làm tốn biết bao giấy mực, đã trở thành một scandal lớn trong lĩnh vực xây dựng giao thông ở TP.HCM. Để rộng đường dư luận, Tuần Việt  Nam giới thiệu góc nhìn riêng của TS Tô Văn Trường, mời độc giả cùng tranh luận.
Nguyễn Hữu Cảnh, Văn Thánh là những tên đất, tên người vốn rất đẹp đẽ trong tâm tưởng người dân, nay trở thành những danh từ nói đến cái tệ hại trong cung cách làm ăn của một số cơ quan và một số người liên quan.
Trên các phương tiện thông tin đại chúng phản ánh đường Nguyễn Hữu Cảnh ngày càng xuống cấp, hư hỏng nặng, thể hiện lún, nứt, hễ mưa hay triều cường là ngập nặng thành biển nước mênh mông có chỗ ngập sâu 40-50 cm gây nhiều thiệt hại về kinh tế, khó khăn, trở ngại cho giao thông và dân chúng sống quanh khu vực. Không chỉ đường bị lún mà hệ hệ thống cống thoát nước hai bên đường cũng lún và hư hỏng nặng.
Tháng 11-2007, TP.HCM đã tạm ứng 141 tỉ đồng sửa chữa cầu Văn Thánh 2, chưa kể hạng mục đường và cầu vượt Nguyễn Hữu Cảnh. Được biết kinh phí dự trù cho sửa chữa lần này lên đến 200 tỷ đồng lấy từ nguồn ngân sách tức là tiền thuế của dân. Các đại biểu hội đồng nhân dân TP.HCM không đồng tình và đề nghị các đơn vị tham gia xây dựng đường Nguyễn Hữu Cảnh phải bồi thường.
Để hiểu rõ ngọn ngành, chúng ta tìm hiểu bối cảnh lịch sử của tại thời điểm triển khai dự án. Đường Nguyễn Hữu Cảnh được xây dựng trên nền đất yếu và phức tạp do đây là khu vực đầm lầy, lớp đất mặt dày trên 30m hoàn toàn là bùn nhão hữu cơ, sức kháng cắt rất nhỏ, không đáng kể.

Đường Nguyễn Hữu Cảnh: Hễ mưa là ngập nặng. Ảnh Dân Trí

Tại thời điểm thiết kế, thi công, khoảng năm 1998 có một vài giải pháp thông dụng như móng cọc các loại, gia cố nền bằng bấc thấm, giếng cát, cọc cát. Giải pháp về móng cọc có nhiều ưu điểm về kỹ thuật nhưng đầu tư quá lớn nên không được duyệt. Giải pháp gia cố nền (bấc thấm, giếng cát, cọc cát...) là giải pháp được tư vấn chọn, tính toán thiết kế và thi công.
Khốn thay, tại thời điểm tính toán, một số nội dung thiết kế gặp khó khăn như vấn đề lún chưa được quan tâm, chú trọng. Tiêu chuẩn 22TCN262-2000 ban hành độ lún cho phép chỉ ra đời sau sự cố đường Nguyễn Hữu Cảnh.
Tiêu chuẩn thiết kế về biến dạng cũng chưa rõ ràng nhất là các yêu cầu đối với biến dạng nền đường. Độ lún của đất nền bao gồm lún tức thời, lún cố kết, lún từ biến (lún thứ cấp) và lún do chuyển vị ngang.
Thêm vào đó, có thể nhà thầu thiết kế không xét đến trạng thái lún trồi là dạng phá hoại do cường độ, tức đắp lún sẽ trồi lớn ở vùng biên đường, hiện tượng này làm các khối nhà xây ven đường bị nghiêng ngã trong thực tế hiện nay.
Trong hoàn cảnh thiết kế năm 1998, ở Việt Nam chưa có công cụ để kiểm soát nội dung này vì việc tính toán phá hoại do hiện tượng trượt trồi rất phức tạp, nghĩa là phải tính ứng suất cho từng điểm trong đất và dựng nên các đường đẳng áp, đẳng đẩy, đẳng trượt.
Đường rất sợ nước, trong khi mực nước ngầm ở đây thường xuyên rất cao rất khó khăn cho việc thiết kế hệ thống thoát nước. Nếu thiết kế ống cống trên móng mềm thì toàn bộ nền và các khu vực lân cận sẽ bị lún xuống làm hệ thống thoát nước bị nghẽn lại do biến dạng nền đường đắp. Ngược lại, nếu ống cống bố trí trên móng cọc lại bị nguy cơ đường lún nhưng không kịp duy tu làm cống cao hơn đường nên không thu nhận được nước. Đây là bài toán khó vẫn còn trong vòng luẩn quẩn chưa tìm được giải pháp thích hợp.
Khi thiết kế chỉ cho trục xe 12 tf (tức xe H30, trục xe 12 tấn), do đường đã yếu, không thoát nước được, xe thì quá tải nghiêm trọng tất yếu dẫn đến các hệ quả xấu như ngày nay.
So sánh chi phí đầu tư và sửa chữa đường Nguyễn Hữu Cảnh:

Tổng vốn đầu tư	Tổng vốn sửa chữa (*)		Tỉ lệ vốn sửa chữa trên vốn đầu tư (**)
419,2 tỉ đồng	Phương án 1	Phương án 2	Phương án 1	Phương án 2
	391 tỉ đồng	691 tỉ đồng	93%	164,8%

(*) gồm 141 tỉ đồng đã chi để sửa cầu Văn Thánh 2 và dự kiến chi phí chống lún đường Nguyễn Hữu Cảnh.
(**) tỉ lệ tạm tính, không tính trượt giá.
Các chuyên gia của Hội cơ học và địa chất kỹ thuật công trình Việt Nam (Vietnamese Geotechnical Society - VSSMGE Group) rất quan tâm đến vấn đề giải quyết bài toán lún, đặc biệt liên hệ đến vấn đề có tính thời sự  gây bức xúc  trong công luận lâu nay là cầu Văn Thánh, vì hiện nay biện pháp sửa chữa hiện tượng lún, hỏng đường đầu cầu và nhà dân vẫn còn chưa rõ ràng với kinh phí khá lớn.
Nhiều biện pháp kỹ thuật tiên tiến trên thế giới, áp dụng vào thực tế  đã được thảo luận trên diễn đàn của VSSMGE Group như kiểm tra việc sử dụng Geofoam làm vật liệu đắp, hoặc dùng trọng lượng của lớp vật liệu phủ hoặc lớp vật liệu dưới bệ móng để chống đẩy nổi.
Có ý kiến dùng cống hộp ở đầu cầu thay cho sàn giảm tải có  ưu điểm như  tải trọng nhẹ hơn khối đất đắp nên tổng độ lún sẽ nhỏ hơn. Tải trọng dàn đều dạng móng băng nên hạn chế rủi ro về lún lệch đoạn đầu cầu, không cần hệ cọc đóng với kinh phí lớn. Tuy nhiên, giải pháp này lại gặp nhược điểm không giải quyết được vấn đề lún lệch do độ chênh lệch về lún ở đoạn tiếp giáp đầu cống hộp (20m lùi từ mố cầu) bởi trọng lượng khối đắp khác nhau.

Ảnh Tuổi Trẻ

Một ý tưởng khác là làm một bản dẫn bê tông cốt thép  đủ cứng và dài, trên đó có bố trí các lỗ để bơm vữa nở cường độ cao. Cứ định kỳ 6 tháng một lần có thể dùng phương pháp bơm vữa nở xuống dưới đáy tấm để nâng tấm lên, bù lún phát sinh mà không phải làm lại kết cấu mặt đường, trong khi vẫn giữ cho xe cộ lưu thông theo tuyến.
Có ý kiến cho rằng kết cấu của đất đã bị phá hoại  thành hóa dẻo rồi nên không loại trừ tính đến giải pháp chót là nền cọc bê tông cốt thép hoặc cọc xi măng rất tốn kém vv...
Chuyện buồn cũ không ai muốn nhắc lại làm gì! Nhưng đây đâu phải chỉ là chuyện buồn, nó là nỗi đau, nỗi xót xa, bức xúc chính đáng của người dân và hội đồng nhân dân TP.HCM chưa được giải tỏa. Do trình độ năng lực, tầm nhìn quản lý đô thị hạn chế, nhiều khiếm khuyết trong thiết kế, giám định kỹ thuật, thi công, công tác quản lý và chế tài chưa chặt chẽ nên việc xây dựng và sửa chữa đường Nguyễn Hữu Cảnh tốn kém, không hiệu quả.
Để tránh tiếp tục tình trạng "tiền mất, tật mang", cần  phải mời các tư vấn độc lập, có kinh nghiệm rà soát đánh giá lại toàn bộ kế hoạch sửa chữa một cách khách quan, khoa học và trách nhiệm của các bên liên quan đến dự án này.

-------------------------

Đăng bỡi Tranhung09

Luật lệ và biệt lệ

Tuanvietnam - Tác giả: Phạm Hoài Huấn

Nếu vì một lí do nào đó mà luật chỉ là "tiếng vọng" của một nhóm lợi ích nào đó, tất yếu các nhóm lợi ích khác sẽ có "ý kiến".
Luật của ai?
Các nhà hàn lâm thừa nhận về mặt lí luận, pháp luật là một đại lượng công bằng. Đó là những ứng xử nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu của xã hội, vì lợi ích của xã hội.
Thực tế là trong một xã hội tồn tại những tầng lớp người với những lợi ích khác nhau. Trong một chừng mực nào đó, các lợi ích này là đối lập nhau.
Việc xây dựng nên một đạo luật cũng tương tự như việc một bà nội trợ chọn món ăn cho bữa tiệc gia đình. Trong nhà có nhiều người với nhiều khẩu vị khác nhau. Với tư cách là bà nội trợ, bà phải biết chồng và các con của mình thích ăn món gì. Người thích món nướng, người lại thích món chiên...Bà phải đứng trước lựa chọn phải nấu như thế nào. Bà có thằng con trai út, được thương nhiều hơn. Bà phải ưu ái nấu cho thằng con út mấy món mà nó thích. Nhưng không vì thế mà có quyền bỏ qua sở thích của ông chồng và đứa con lớn.

Hiện trường vụ xây tòa cao ốc Pacific ở TP.HCM

Tương tự cho việc làm luật. Nhà làm luật phải xây dựng luật trong bối cảnh xã hội tồn tại nhiều nhóm lợi ích khác nhau. Nhà nước cũng sẽ đừng trước lựa chọn giống như việc bà nội trợ chọn món ăn. Bà này chỉ nấu toàn món thằng út thích thì ông chồng và đứa con lớn sẽ giận. Do đó, bà phải bảo đảm sự hài hoà giữa các món ăn trong bữa tiệc trên. Cũng vậy, luật cũng phải được xây dựng trên cơ sở hài hoà các nhóm lợi ích của xã hội. Nếu vì một lí do nào đó mà luật chỉ là "tiếng vọng" của một nhóm lợi ích nào đó, tất yếu các nhóm lợi ích khác sẽ có "ý kiến". Luật vì ai?
Một khi đã ban hành một đạo luật, về nguyên tắc, luật sẽ áp dụng với tất cả mọi đối tượng thuộc phạm vi mà nó điều chỉnh. Tương tự, như bàn tiệc gia đình mà chúng ta vừa đề cập ở trên. Sau khi cân nhắc "khẩu vị" của các thành viên trong gia đình, bà nội trợ thực hiện các món ăn. Khi món ăn được dọn lên bàn tiệc, các thành viên của gia đình đều có quyền thưởng thức các món ăn mà bà nội trợ đã bỏ công làm ra. Bà nội trợ không thể lấy lí do món này tôi làm cho thằng út nên mọi người không được ăn! Một khi bà phát ngôn như thế thì chỉ có nước bà và thằng út ngồi đó mà tự ăn cho hết bàn tiệc kia.
Do đó, hiệu lực của luật không tạo nên sự phân biệt cũng như những biệt lệ giữa các cá nhân, tổ chức thuộc phạm vi mà luật điều chỉnh. Trên thực tế, nguyên tắc này được nhà nước ta ghi nhận một cách trịnh trọng: "mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật".
Điều đó có nghĩa là, dù là một doanh nhân giàu có hay một người công nhân bình thường, là một quan chức đầy quyền uy hay chỉ là một công dân bình thường một khi vi phạm pháp luật đều phải bị xử lý.
Thực tế như thế nào?
Theo thiển ý của tôi, chúng ta đã có một hệ thống pháp luật khá đầy đủ. Tất nhiên, đi vào cụ thể còn nhiều chuyện phải bàn. Nhưng sau một thời gian dài chiến tranh, việc xây dựng một hệ thống pháp luật như thế này là một điều đáng mừng. Để có một hệ thống pháp luật hoàn thiện là một điều cần phải có cả quá trình.
Cũng giống như việc đá bóng, chúng ta không thể yêu cầu, ngay lập tức nền bóng đá của chúng ta phải ngang hàng với các quốc gia hàng đầu thế giới về bóng đá được. Nhưng cái chúng ta đòi hỏi, trông mong và thậm chí hi vọng là việc thực thi pháp luật như thế nào.
Chúng ta có quá nhiều "biệt lệ" trong quá trình thực thi pháp luật. Trong lĩnh vực xây dựng, không ít lần chúng ta chứng kiến các "biệt lệ" trên. Cùng là xây dựng sai phép (bao gồm cả có giấy phép nhưng thực hiện không đúng và xây dựng không có giấy phép) thì đôi khi hậu quả lại khác nhau với các đối tượng áp dụng khác nhau. Người ta có nhiều lí do để biện minh cho các biệt lệ này.
Nếu bạn chịu khó giở lại bài trả lời của một cán bộ quản lý lĩnh vực xây dựng của TP.HCM về việc xây sai phép của cao ốc Pacific thì sẽ thấy một minh chứng cụ thể cho "biệt lệ" đó.
Có cảm tưởng pháp luật cũng như món phô mai. Nếu là ăn là người thuộc tầng lớp thương lưu, việc nhấm nháp một li vang đỏ với chút pho mai là điều tuyệt diệu! Nhưng nếu người dùng chỉ là người lao động bình thường, thì việc nhấm nháp li vang cùng với pho mai chưa chắc là một điều thú vi.
Chính những biệt lệ này tạo nên những hệ lụy nguy hiểm.
Thứ nhất, người ta không tin tưởng vào tính nghiêm minh của pháp luật. Kết quả là, mục đích điều chỉnh hành vi của con người theo những trật tự được định trước của nhà nước sẽ không đạt được. Người ta vẫn cứ tìm đến những cách hành xử dã man để giải quyết các vấn đề phát sinh hơn là cầu cứu đến pháp luật.
Thứ hai, một bộ phận khác sẽ vẫn cứ khinh nhờn pháp luật. Vì đã có những tiền lệ. Họ hi vọng, xuất phát từ những tiền đề sẵn có, họ chấp nhận chà đạp pháp luật. Các đại gia vẫn cứ xây dựng sai phép, vì đã có những biệt lệ. Vì nếu những biệt lệ không tồn tại, tôi nghĩ các cao ốc Pacific, Bảo Việt... không đến mức không biết được xây sai phép hậu quả như thế nào nào.
Để mọi người tự nguyện cuối đầu trước uy quyền của pháp luật, không chỉ yêu cầu một sự hoàn thiện về pháp luật mà còn bao hàm trong đó một cơ chế thực thi pháp luật tốt. Dẫu biết rằng để có thể thực thi pháp luật một cách thấu tình đạt lí là một điều khó khăn lắm thay.

-------------------------

Đăng bỡi Tranhung09

Quân lực Trung Quốc qua góc nhìn của Mỹ

Tác giả: Báo cáo của bộ Quốc phòng Mỹ

Theo báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ, Trung Quốc đang chủ động nghiên cứu và phát triển hàng không mẫu hạm. Nước này đặt mục tiêu chế tạo hàng không mẫu hạm đa năng có tàu hộ tống trong thập kỷ tới.

LTS: Giữa tháng 8/2010, Bộ Quốc phòng Mỹ công bố bản báo cáo về quân sự Trung Quốc theo đó, Trung Quốc đang âm thầm xây dựng lực lượng quân sự để vươn tầm ảnh hưởng.
Ngay lập tức, Bắc Kinh chỉ trích báo cáo của Bộ Quốc phòng Mỹ về khả năng quân sự Trung Quốc là "hành động tấn công phiến diện, bất chấp thực tế khách quan" và có thể làm tổn hại đến quan hệ quân sự Trung - Mỹ vốn đang căng thẳng. Trung Quốc cho rằng, bản thân bản báo cáo là một sự cường điệu thái quá.
Để rộng đường dư luận, Tuần Việt Nam xin lược đăng bản báo cáo này.
Quy mô, vị trí và tiềm năng
Kể từ khi ông Mã Anh Cửu lên nắm quyền tại Đài Loan tháng 3/2008, Trung Quốc đại lục đã đẩy mạnh các cam kết hai bờ eo biển. Cả Bắc Kinh và Đài Bắc đều nhấn mạnh các cuộc tiếp xúc từ cấp bán chính thức, đến trao đổi nhân dân và gặp gỡ giữa hai đảng, đồng thời mở rộng các quan hệ kinh tế và văn hóa. Tuy nhiên, Đại lục không có hành động nào đáng kể nhằm giảm sự hiện diện quân sự chống lại hòn đảo này.
Nhằm mục tiêu ngắn hạn là chuẩn bị cho những diễn biến bất thường tại eo biển Đài Loan, Trung Quốc tiếp tục huy động phần lớn các hệ thống tối tân của mình tới các khu vực quân sự đối diện với Đài Loan.
Tên lửa đạn đạo và hành trình: Trung Quốc có chương trình tên lửa đạn đạo và hành trình phóng từ mặt đất năng động nhất thế giới. Họ đang chế tạo và thử nghiệm một số lớp mới và các dạng tên lửa tấn công mới, thành lập các đơn vị tên lửa mới, nâng cấp chất lượng của một số hệ thống tên lửa và phát triển phương pháp đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc (PLA) đang sở hữu một lượng lớn tên lửa hành trình có độ chính xác cao, như tên lửa phóng từ mặt đất DH-10 (LACM) do nước này tự chế tạo; tên lửa hành trình chống tàu YJ-62 phóng từ mặt đất và tàu ngầm, cũng tự chế tạo và phù hợp với tàu khu trục (DDG) lớp LUYANG-II của họ; hệ thống tên lửa siêu thanh của Nga SS-N-22/SUNBURN, phù hợp với các DDG lớp SOVREMENNYY cũng mua của Nga; và hệ thống tên lửa ASCM của Nga phù hợp với tàu ngầm chạy bằng động cơ điện diesel lớp KILO do Nga chế tạo.
Đến tháng 9/2009, PLA đã đưa khoảng 1.050 - 1.150 tên lửa đạn đạo tầm ngắn (SRBM) loại CSS-6 và CSS-7 đến các doanh trại quân đội đối diện với Đài Loan. Họ đang nâng cấp khả năng hỏa tiễu của lực lượng này với các loại tên lửa có tầm bắn xa hơn, chính xác hơn và có độ công phá mạnh hơn.
Trung Quốc đang phát triển tên lửa đạn đạo chống hạm (ASBM) từ một biến thể của tên lửa đạn đạo tầm trung (MRBM) CSS-5. Loại tên lửa này có tầm bắn 1.500km, được trang bị đầu đạn có thể điều khiển từ xa nhờ gắn với các hệ thống kiểm soát và điều khiển thích hợp. Kế hoạch này nhằm tạo cho PLA khả năng tấn công các loại tàu, kể cả hàng không mẫu hạm, tại Tây Thái Bình Dương.
Trung Quốc cũng đang hiện đại hóa các sức mạnh hạt nhân của mình. Những năm gần đây, các tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) loại DF-31 và DR-31A đã sẵn sàng được sử dụng. Loại DF-31A với tầm bắn tối đa 11.200km, có thể nhắm tới những mục tiêu nằm sâu trong nước Mỹ. Trung Quốc cũng có thể đang phát triển các loại ICBM mới được trang bị phương tiện phân phối mục tiêu độc lập (MIRV).
Hải quân: PLA có lực lượng hải quân lớn nhất châu Á với hơn 60 tàu ngầm, 55 thủy phi cơ cỡ vừa và lớn, cùng khoảng 85 tuần dương hạm được trang bị tên lửa.
Quá trình xây dựng một căn cứ hải quân mới ở đảo Hải Nam đã cơ bản hoàn thành. Căn cứ này đủ lớn để tiến hành một cuộc tấn công hỗn hợp và chứa các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo và các tàu nổi tân tiến. Với các cơ sở ngầm dưới đất, căn cứ này giúp Hải quân của PLA tiếp cận trực tiếp với các tuyến đường biển quốc tế quan trọng và mở ra khả năng huy động bí mật tàu ngầm tới biển Đông.
Trung Quốc đang chủ động nghiên cứu và phát triển hàng không mẫu hạm. Nước này đặt mục tiêu chế tạo hàng không mẫu hạm đa năng có tàu hộ tống trong thập kỷ tới. Ngành công nghiệp đóng tàu của họ sẽ bắt đầu xây dựng một nền tảng nội địa từ cuối năm nay.
Hải quân Trung Quốc đã quyết định khởi xướng một chương trình huấn luyện 50 phi công vận hành máy bay cánh cứng từ hàng không mẫu hạm. Sau đó 4 năm, dự kiến sẽ là chương trình huấn luyện trên boong, với sự hỗ trợ của hàng không mẫu hạm lớp Kuznetsov của Liên Xô cũ mang tên ex-VARYAG, mà Trung Quốc đã mua của Ukraine năm 1998 và cải tiến tại xưởng đóng tàu ở thành phố Đại Liên. Hải quân Trung Quốc cũng đang nâng cấp radar tầm xa ngoại biên (OTH) sao cho có thể sử dụng kết hợp với các vệ tinh hình ảnh giúp định vị mục tiêu ở khoảng cách lớn từ bờ biển Trung Quốc để hỗ trợ cho các cuộc tấn công chính xác tầm xa, bao gồm cả các tên lửa đạn đạo chống hạm.
Trung Quốc tiếp tục sản xuất các tàu ngầm có trang bị tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân (SSBN) lớp JIN mới nhất (Type 094). Nước này có thể chế tạo tới năm chiếc SSBN mới. Một SSBN lớp JIN đã được đưa vào sử dụng cùng với hai tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân (SSN) lớp SHANG (Type 093), bốn SSN khác lớp HAN, và chiếc SSBN lớp XIA duy nhất của họ. Trung Quốc đang mở rộng sức mạnh hiện nay của các SSN và có thể tăng thêm năm SSN Type 095 trong những năm tới.
Trung Quốc hiện có 13 tàu ngầm tấn công chạy bằng động cơ điện - diesel (SS) lớp SONG (Type 039). Các SS lớp SONG của họ được thiết kế để mang tên lửa ASCM YJ-82. Kế cận của lớp SONG là các SS lớp YUAN. Hiện nước này có bốn tàu SS lớp YUAN đang được sử dụng và có thể lên kế hoạch sản xuất thêm 15 tàu nữa. Các SS lớp YUAN được trang bị vũ khí giống như lớp SONG, ngoài ra còn có một hệ thống đẩy khí độc lập. Các tàu SS lớp SONG, lớp YUAN và các tàu SSN lớp SHANG sẽ có thể được trang bị tên lửa ASCM CH-SS-NX-13 mới ngay khi loại này được chế tạo xong và thử nghiệm thành công.
Hải quân PLA tiếp tục trang bị các tàu chiến nội địa, trong đó có hai DDG lớp LUYANG II (Type 052C) phù hợp với tên lửa đất đối không tầm xa HHQ-9 do nước này tự chế tạo; hai DDG lớp LUZHOU (Type 051C) được trang bị tên lửa SAM tầm xa SA-N-20 của Nga; bốn (và sắp tới là sáu) tàu khu trục nhỏ có trang bị tên lửa dẫn đường (FFG) lớp JIANGKAI II (Type 054A) phù hợp với tên lửa hải quân tầm trung SAM phóng thẳng đứng HHQ-16 hiện đang chế tạo. Các tàu này cho thấy ưu tiên của giới lãnh đạo Trung Quốc là Hải quân có khả năng phòng không tối tân, vốn trước nay là điểm yếu của lực lượng này.
Trung Quốc đã huy động khoảng 60 tàu cao tốc tấn công lớp HOUBEI (Type 022). Mỗi tàu loại này có thể mang theo 8 tên lửa ASCM YJ-83.
Phòng không và Không quân: Trung Quốc hiện có 490 máy bay chiến đấu có thể hoạt động trong chiến dịch tới Đài Loan mà không cần tiếp nhiên liệu, cùng hàng trăm sân bay. Rất nhiều trong số máy bay này đã được nâng cấp.
Không quân PLA (PLAAF) vừa kỷ niệm 60 năm ngày thành lập hôm 11/10/2009. Trong lễ mừng sinh nhật này, Phó Tổng phụ trách Quân ủy trung ương Guo Boxiong đã kêu gọi PLAAF đẩy nhanh sự phát triển các hệ thống vũ khí mới, cải thiện hệ thống hậu cần và công tác huấn luyện chiến đấu chung. Trong khi đó, Tổng tư lệnh PLAAF Xu Qiliang cho biết xu hướng cạnh tranh quân sự trên không gian là "không tránh khỏi", đồng thời nhấn mạnh đến sự biến đổi PLAAF từ nhiệm vụ bảo vệ tổ quốc tới nhiệm vụ "kết hợp vùng trời với không gian ngoài Trái đất", đòi hỏi cả khả năng "tự vệ và tấn công".
Trung Quốc đang nâng cấp máy bay ném bom B-6 (vốn xuất phát từ Tu-16 của Nga) thành một dạng được trang bị một tên lửa hành trình tầm xa mới khi tham gia chiến đấu. PLAAF đã tiếp tục mở rộng số lượng các hệ thống SAM tầm xa tân tiến và hiện đang sở hữu một trong những hệ thống SAM lớn nhất trên thế giới. Trong 5 năm qua, Trung Quốc đã tăng cường mua một số tiểu đoàn SA-20 PMU2, hệ thống SAM tối tân nhất hiện nay, do Nga chào hàng; đồng thời đưa vào sử dụng các tên lửa HQ-9 do Trung Quốc tự sản xuất.
Ngành công nghiệp hàng không Trung Quốc đang tập trung chế tạo một số dạng hệ thống máy bay tuần tra và cảnh báo sớm trên không (AEW&C). Trong số này có hệ thống KJ-200, và KJ-2000.
Lục quân: PLA có khoảng 1,25 triệu bộ binh, trong đó khoảng 400.000 lính đóng tại ba khu vực quân sự đối diện với Đài Loan. Trung Quốc đang nâng cấp lực lượng lục quân của mình với các xe tăng hiện đại, xe tải bọc thép và pháo binh. Trong số các khí tài quân sự mới mua hoặc đang chế tạo, lục quân của PLA có các xe tăng chiến đấu thế hệ ba Type 99, một loại xe tăng lội nước tân tiến, cùng các hệ thống phóng đa tên lửa 200-mm, 300-mm và 400-mm.
Năm 2009, PLA tập trung huấn luyện và thực tập điều khiển và kiểm tra, hợp tác lục - không quân, chiến tranh thông tin và các chiến dịch tấn công.
Bên cạnh lực lượng lục quân năng động, Trung Quốc còn có một lực lượng dự bị khoảng 500.000 người (tính đến năm 2008) và một lực lượng dân quân tự vệ đông đảo có thể được huy động tham gia chiến đấu bất cứ lúc nào tại địa phương.
Dù Bắc Kinh dự định giảm quy mô của lực lượng dân phòng từ 10 triệu xuống còn 8 triệu người vào năm 2010 - khi kết thúc kế hoạch 5 năm lần thứ 11, nhưng tất cả nam thanh niên từ 18-35 tuổi nếu không đang đi nghĩa vụ quân sự cũng đều tham gia về mặt kỹ thuật trong hệ thống dân phòng.
Học thuyết quân sự của PLA
Năm 2009, PLA tiếp tục tăng cường huấn luyện chiến tranh trong điều kiện phi thực thế và công nghệ cao. Nỗ lực này của PLA đã được nhấn mạnh trong Sách trắng Quốc phòng 2008 của Trung Quốc và là sự tiếp nối các nỗ lực thực hiện Đề cương huấn luyện và đánh giá quân sự (OMTE) sửa đổi, được công bố giữa năm 2008 và trở thành tiêu chuẩn cho toàn PLA từ ngày 1/1/2009.
OMTE mới nhấn mạnh các điều kiện huấn luyện phi thực tế, huấn luyện trong điều kiện môi trường điện từ phức tạp và kết hợp các công nghệ cao mới vào cấu trúc quân sự.
Các lực lượng của PLA đa dạng hóa công tác huấn luyện để bao gồm cả các hoạt động quân sự ngoài chiến đấu, như chống khủng bố, đối phó trong tình trạng khẩn cấp, hỗ trợ phòng chống thiên tai và các hoạt động gìn giữ hòa bình quốc tế.
PLA tiếp tục tăng cường các chiến dịch chung như thành lập Tổ chức tổng điều khiển chiến trường Jinan, kết hợp mọi cơ quan, trong đó có lực lượng điều khiển tên lửa chiến lược (SAC) cũng như giới lãnh đạo tỉnh và lãnh đạo các tổ chức khác.
Các nỗ lực chế tạo, mua mới hoặc tiếp cận với các công nghệ tân tiến nhằm nâng cao các khả năng quân sự
Trung Quốc vừa dựa trên công nghệ nước ngoài, mua các thành phần quan trọng có thể sử dụng hai mục đích, đồng thời tập trung tự nghiên cứu và chế tạo để hiện đại hóa quân đội. Nước này tận dụng một mạng lưới lớn và có tổ chức tốt, gồm các doanh nghiệp, xưởng sản xuất vũ khí và các viện nghiên cứu, cùng các chiến dịch mạng máy vi tính để đơn giản hóa việc thu thập thông tin nhạy cảm và công nghệ kiểm soát xuất khẩu. Rất nhiều trong số này tạo thành các khu phức hợp công nghiệp quân sự, trong đó nghiên cứu nhằm mục đích dân sự và quân sự, đồng thời chế tạo vũ khí. Mạng lưới các công ty thương mại có liên hệ với chính phủ và các viện nghiên cứu này thường giúp PLA tiếp cận với các công nghệ hai mục đích và nhạy cảm, hoặc với các chuyên gia đầu ngành dưới dạng các nghiên cứu và phát triển vì mục đích dân sự. Các doanh nghiệp và viện nghiên cứu thực hiện việc này thông qua các cuộc hội thảo và hội nghị chuyên đề về công nghệ; các hợp đồng hợp pháp; các công ty liên doanh thương mại; đối tác với các công ty nước ngoài; và cùng phát triển các công nghệ đặc biệt.
Khả năng chiến tranh không gian và chiến tranh mạng
Trung Quốc đang mở rộng hệ thống vệ tinh thông tin, tình báo, do thám, dẫn đường của mình trong không gian. Đồng thời, nước này đang phát triển một chương trình đa chiều nhằm cải thiện khả năng của các vệ tinh này trong việc ngăn chặn hoặc hạn chế mọi đối thủ tiềm tàng sử dụng các loại máy móc trong không gian nếu xảy ra khủng hoảng hoặc xung đột. Chương trình thương mại trong không gian của Trung Quốc rất có lợi cho nghiên cứu phi quân sự, song cũng chứng tỏ khả năng phóng vệ tinh và kiểm soát không gian nhằm mục đích quân sự của nước này.
Bắc Kinh đã phóng một vệ tinh dẫn đường hôm 15/4/2009, và dự kiến vào năm 2015 - 2020 sẽ hình thành một mạng lưới đầy đủ nhằm cung cấp định vị toàn cầu cho người sử dụng là dân sự hay quân sự.
Trung Quốc đã phóng vệ tinh Giao Cảm-6 hôm 22/2/2009, seri thứ sáu trong các vệ tinh do thám trên quỹ đạo từ năm 2006.
Nga đã phóng một vệ tinh viễn thông thương mại (COMSAT) mang tên Asiasat-5 cho Trung Quốc vào ngày 11/9/2009. Bắc Kinh cũng phóng một COMSAT thương mại mang tên Palapa-D cho Indonesia vào ngày 31/8/2009.
Trung Quốc tiếp tục chế tạo và thử nghiệm tên lửa Trường Chinh V. Dự định mang lượng lớn đầu đạn vào không gian, dự kiến hơn gấp đôi số đầu đạn mà nước này đã mang vào không gian. Để hỗ trợ cho các tên lửa mới này, Trung Quốc đã bắt đầu xây dựng một cơ sở phóng vệ tinh gần Wenchang trên đảo Hải Nam từ năm 2008.
Năm 2009, nhiều hệ thống vi tính trên toàn thế giới, trong đó có của Chính phủ Mỹ, tiếp tục bị xâm nhập. Các vụ xâm nhập này dường như có nguồn gốc từ Trung Quốc, tập trung đánh cắp thông tin, trong đó có những thông tin phục vụ mục đích chiến lược hoặc quân sự. Cách tiếp cận cũng như các kỹ xảo để thực hiện các vụ xâm nhập này tương tự như các kỹ thuật cần thiết để tiến hành các vụ tấn công mạng vi tính. Hiện vẫn chưa rõ liệu các vụ xâm nhập này có phải do PLA hay các cơ quan nào khác của Chính phủ Trung Quốc tiến hành hay không. Tuy nhiên, các khả năng chiến tranh mạng ngày càng phát triển nói trên rất phù hợp với những văn bản quân sự chính thức của PLA.
Tháng 3/2009, các chuyên gia nghiên cứu Canada đã phát hiện một mạng tình báo điện tử, nhiều khả năng đặt căn cứ chính tại Trung Quốc, đã xâm nhập các cơ quan chính phủ của Ấn Độ và nhiều quốc gia khác trên thế giới. Hơn 1.300 máy vi tính tại 103 quốc gia đã được nhận dạng.
Cam kết quân sự tại nước ngoài
Cam kết quân sự của Trung Quốc với các nước khác nhằm nâng cao sức mạnh quốc gia của Trung Quốc bằng việc cải thiện quan hệ đối ngoại, làm đẹp hình ảnh quốc tế của mình và giảm bớt lo ngại của các nước khác về sự nổi lên của Trung Quốc. Các hoạt động của PLA cũng được hỗ trợ quá trình hiện đại hóa quân sự của Trung Quốc thông qua việc mua các hệ thống vũ khí tối tân, nâng cao kinh nghiệm chiến đấu cả trong và ngoài châu Á, và tiếp cận với thực tế điều hành quân sự nước ngoài, học thuyết chiến tranh, cũng như các phương pháp huấn luyện.
Trung Quốc tiếp tục tham gia chống hải tặc ở vịnh Aden, từ tháng 12/2008. Hải quân nước này vào tháng 12/2009 đã huy động lực lượng bốn lần, gồm ba tàu khu trục nhỏ và một tàu tiếp tế. Bên cạnh các chuyến thăm trong những dịp đặc biệt, đây là loạt huy động lực lượng chiến đấu đầu tiên của Hải quân Trung Quốc bên ngoài khu vực Tây Thái Bình Dương.
Bộ Quốc phòng hồi tháng 8/2009 đã khai trương một website chính thức bằng cả tiếng Trung và tiếng Anh để nâng cao hình ảnh tích cực của quân đội Trung Quốc với thế giới. Trước đó hồi tháng 7, Bộ này thông báo rằng Trung Quốc sẽ mở rộng toàn diện các quan hệ quân sự với nước ngoài thông qua các sáng kiến như: duy trì cơ quan đại diện quân sự tại 109 quốc gia; cử phái đoàn quân sự thường niên gồm hơn 100 người ra nước ngoài và tiếp đón hơn 200 phái đoàn quân sự đến thăm; tiến hành các cuộc tham vấn chiến lược cấp cao và các trao đổi chuyên môn cũng như kỹ thuật quân sự; và tổ chức trao đổi nghiên cứu với nước ngoài ở cấp sĩ quan bậc trung.
Các cuộc diễn tập phối hợp
Sự tham gia của PLA trong các cuộc tập trận song phương và đa phương đang ngày càng gia tăng. PLA được hưởng lợi về chính trị thông qua việc tăng cường ảnh hưởng và nâng cấp quan hệ với các quốc gia và các tổ chức đối tác. Các cuộc tập trận như vậy cũng góp phần hiện đại hóa PLA bằng cách tạo nhiều cơ hội để nâng cao khả năng trong những lĩnh vực như chống khủng bố, các chiến dịch di động và hậu cần. PLA cũng tăng cường hiểu biết chiến đấu khi quan sát các chiến thuật, cách ra quyết định quân sự và các trang thiết bị được sử dụng trong các lực lượng vũ trang tân tiến hơn.
Hải quân PLA hồi tháng Ba đã tham gia các chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ trong cuộc tập trận hải quân đa phương mang tên "AMAN 2009" do Pakistan đăng cai. Trung Quốc và Gabon cũng đã tiến hành cuộc tập trận y tế quân sự tại Gabon mang tên "Thiên thần Hòa bình 2009". Đây là cuộc diễn tập đầu tiên kiểu này mà Trung Quốc tham gia.
Bên cạnh đó, Trung Quốc và Singapore cùng tiến hành tập trận "Hợp tác 2009" hồi tháng Sáu, giả định đáp trả một âm mưu tấn công khủng bố bằng vũ khí hạt nhân. Cuối tháng Bảy đầu tháng Tám, Trung Quốc và Mông Cổ đã tập trận huấn luyện chung mang tên "Nhiệm vụ gìn giữ hòa bình 2009". Ngoài ra, cuộc tập trận chống khủng bố "Sứ mệnh hòa bình 2009" giữa Trung Quốc và Nga đã diễn ra tháng Bảy với sự tham gia của khoảng 1.300 binh lính PLA. Cuộc tập trận này nhằm vào một cuộc tấn công trên không giả định và các chiến dịch đặc biệt.
Từ năm 2002, Trung Quốc đóng góp ngày càng nhiều cho các hoạt động gìn giữ hòa bình do Liên hợp quốc tài trợ. Hiện, hơn 2.100 binh lính Trung Quốc đang phục vụ trong các phái bộ của LHQ, trong khi tổng số hơn 12.000 binh lính nước này đã được huy động tham gia 22 phái bộ của các tổ chức khác trên thế giới. Hiện Trung Quốc đang dẫn đầu trong năm thành viên thường trực HĐBA LHQ về số binh lính gìn giữ hòa bình. Sự đóng góp của Trung Quốc bao gồm các kỹ sư, hậu cần, quân y, cảnh sát và quan sát viên.
Tháng 3/2009, lực lượng gìn giữ hòa bình của Trung Quốc với các robot thăm dò và các công nghệ và kỹ thuật tiên tiến đã được huy động tới biên giới Nam Lebanon để dò mìn. Giới lãnh đạo quân sự và dân sự của Trung Quốc xác định nhiệm vụ hỗ trợ nhân đạo và cứu hộ thiên tai (HA/DR) là lĩnh vực mà Trung Quốc sẽ hợp tác với các đối tác trong khu vực và trên thế giới.
Tháng 5/2009, HĐBA đã công bố sách trắng mang tên "Các hành động của Trung Quốc nhằm phòng tránh và giảm thiểu thiên tai", trong đó kêu gọi tăng cường khả năng cứu hộ và cứu trợ khẩn cấp trong nước và ở nước ngoài, đồng thời thiết lập một hệ thống điều phối hiệu quả chống thảm họa. Cũng trong tháng này, tàu y tế lớp ANWEI nặng 10.000 tấn của Trung Quốc mang tên "Tàu Hòa bình", đã thực hiện cuộc tập huấn đầu tiên. Đây cũng là lần đầu tiên con tàu chào đón các lực lượng hải quân nước ngoài.

• Quốc Thái (lược dịch từ Báo cáo của Lầu Năm Góc về quân lực Trung Quốc)

-------------------------

Đăng bỡi Tranhung09

Thế giới cây cảnh bạc tỷ

Kinh ngạc với vườn cây trăm tỉ của lão nông dân 

(VTC News) - Ông Vĩnh gây choáng váng cho giới chơi cây Nam Định khi bán một cây sanh cho bà Lê Hương Vân với giá 200 cây vàng. Thời gian sau, bà này đã bán cho một đại gia với giá 300 cây vàng.
So với vườn cây của các đại gia sành chơi cây ở đất Bắc như Thành “đất”, Phiến “cá”, Toàn “đô-la”, Thành “vàng”… thì vườn cây của ông Phạm Văn Vĩnh chưa thấm vào đâu. Có người định giá vườn cây của ông cỡ vài chục tỉ, có người định giá quá lên thì cỡ trăm tỉ. Chuyện giá trị cây cảnh rất khó nói. Có người coi vườn cây của ông chỉ trị giá bằng cái lò gạch (làm củi đốt gạch), song có người thì cho là vô giá.

Ông Vĩnh bên cây sanh vừa đoạt huy chương vàng Festival cây cảnh năm 2010 ở Hải Phòng. Ảnh chụp lại.

Tuy nhiên, với những gốc cây trị giá vài ba tỉ mà ông đã bán, cũng đủ biết giá trị thực sự của khu vườn hàng ngàn cây này “khủng” như thế nào. Điều quan trọng, chủ nhân của nó không phải là các đại gia được thiên hạ gắn chữ “đất”, “vàng” hay “đô-la” ở đằng sau tên, mà chỉ là một ông nông dân chân đất. Đã có nhiều đại gia tính chi li từng gốc cây và cho rằng nó ngót trăm tỉ, thôi thì cứ cho là vườn cây của ông nông dân này trị giá trăm tỉ đi.
Vườn cây của ông nông dân Phạm Văn Vĩnh nằm ngay mặt con đường xuống bãi biển Quất Lâm, thuộc xã Hải Phương, Hải Hậu, Nam Định. Tuy nhiên, đứng ở đường chả nhìn thấy cây cối đâu cả. Tường cao, rào sắt kín mít, chỉ có chiếc cổng nhỏ dẫn vào trong. Tôi đã từng đi mỏi chân trong vườn cây cảnh của Toàn “đô-la” ở Việt Trì và ngồi ê mông trên ô tô mới đi hết vườn cây của Phiến “cá” ở Vĩnh Yên, song vẫn bị choáng ngợp bởi vườn cây của lão nông dân này.

Một góc nhỏ vườn cây của ông nông dân Phạm Văn Vĩnh.

Ngôi biệt thự chìm nghỉm giữa vườn cây với đủ các loại sanh, si, đa, đề, rồi tùng, khế, quế, du… Chiếm đại đa số vẫn là sanh, một loại cây được ưa chuộng từ mấy trăm năm nay.
Ông chủ Phạm Văn Vĩnh trông tướng đúng là một nông dân chính cống. Ông giản dị, ngại ngùng, thậm chí “sợ” chụp ảnh lên báo. Thế nhưng, khi nói về cây, ông thoát xác thành một chuyên gia thực thụ. Theo ông, sở dĩ từ cổ chí kim, cho đến hiện tại, người chơi cây vẫn chuộng sanh là vì vẻ đẹp tận cùng của nó. Nó đẹp từ hình thức (từ những chiếc lá, thân, cành, rễ) cho đến tâm hồn (sức sống mãnh liệt, trường tồn). Không có loài cây nào kỳ lạ như sanh, trồng trên đất sống khỏe, trồng trên đá vẫn sống tốt, thậm chí ngâm trong nước cũng vẫn xanh tươi. Ở hoàn cảnh nào sanh cũng mọc rễ tua tủa tìm sự sống. Con người cứ nhìn vào cây sanh mà học tập, mà vươn lên, bất chấp mọi hoàn cảnh. Vẻ đẹp của sanh ẩn ở cái ý nghĩa đó.
Tôi lang thang khắp đất Nam Định và thấy đâu đâu cũng bạt ngàn sanh, sanh được trồng kín vườn, trồng đầy bờ ao, dọc đường làng, ngõ xóm. Nhưng tại sao sanh vẫn quý như thế? Để giải đáp câu thắc mắc, lão nông Phạm Văn Vĩnh dẫn tôi đến gốc sanh mà ông đặt tên là “Mai Bò”. Sở dĩ ông đặt tên cho gốc cây là Mai Bò, vì trông nó giống như một con rùa đang bò.

Cây sanh có tên Mai Bò đã được bán với giá 3 tỉ đồng.

Thú thực, tôi nhìn mãi mà không tưởng tượng ra vẻ đẹp bạc tỉ của nó ở chỗ nào. Toàn bộ thân cây trùm kín lên một tảng đá, những cái rễ xù xì, mốc thếch, bò loằng ngoằng. Ông Vĩnh bảo, chính cái sự mốc thếch, xù xì đó đã tạo nên giá trị của cây cảnh. Với sanh, dù có được trồng tràn làn khắp cả nước, nhà nhà có sanh, làng làng rợp bóng sanh, thì những cây sanh già cỗi vẫn cực kỳ giá trị. Tuổi đời của cây sanh thể hiện ở hình thù cổ quái và đặc biệt là màu mốc trắng của thân, rễ. Dù công nghệ làm cây cảnh có cao thủ thế nào, cũng không thể làm ra cái màu mốc trắng đặc trưng. Chỉ có thời gian cả trăm năm mới giúp thân và rễ của cây lên màu như thế.
Nghe lời ông Vĩnh giảng giải, tôi mới hiểu vì sao cây sanh của Toàn “đô-la” ở Việt Trì có giá cả triệu đô-la, bởi vì toàn bộ thân cây đã lên màu trắng xóa. Giới chơi cây tin rằng, những cây lên màu mốc trắng kín thân như thế, thì ở Việt Nam chỉ đếm được trên đầu ngón tay và giá trị của nó bao giờ cũng là tiền tỉ.

Cây sanh này đã được bán cho ông Thịnh ở Hải Phòng với giá 2 tỉ đồng.

...và cây sanh 1 tỉ đồng.

Mặc dù nghe ông Vĩnh tả kỹ lưỡng về vẻ đẹp của nó, song tôi vẫn choáng khi ông Vĩnh bảo rằng, ông đã bán cây này cho anh Thịnh ở Hải Phòng với giá 3 tỉ đồng. Tôi choáng là vì chuyện ông đã bán cây là có thực và giá trị 3 tỉ đồng là giá trị thực, chứ chẳng phải kiểu định giá vống lên như các đại gia khác, kiểu như: “Có người trả từng này, nhưng tôi không bán”. Cạnh cây sanh Mai Bò, là hai cây sanh nữa, cũng già cỗi, cổ quái không kém, mọc giữa khối đá đặt trong bể nước. Hai cây này cũng đã được anh Thịnh mua cách đây 3 tháng, một cây 2 tỉ, một cây 1 tỉ đồng. Như vậy, riêng 3 cây sanh ông Vĩnh vừa bán, thu về tổng cộng 6 tỉ đồng – một số tiền quá khủng khiếp so với một người nông dân.
Ông Vĩnh kể chuyện bán cây sanh cho đại gia tên Thịnh mà như người mất hồn. Dân chơi cây đều có tâm trạng đó cả. Họ thường ít khi bán cây đẹp, cây độc, cây trị giá tiền tỉ trong vườn của mình. Túng thiếu quá thì chỉ bán cây cỡ vài chục, vài trăm triệu mà thôi. Ông Vĩnh cứ thắc mắc không hiểu anh chàng tên Thịnh này lấy đâu ra lắm tiền thế. Ông đòi 3 cây sanh này 6 tỉ, là hơi đắt một chút, song anh ta chẳng thèm mặc cả câu nào, lại còn yêu cầu ông định giá cả vườn, để anh ta tính toán rồi bê cả đi. Bán hết vườn cây, giữ một đống tiền cũng chả biết để làm gì, nên ông không giám định giá.

Những cây sanh được định giá bạc tỉ có rất nhiều trong vườn nhà ông Vĩnh.

Mua xong 3 cây sanh, trả luôn 6 tỉ đồng, nhưng anh Thịnh không bứng ngay cây đi, mà đề nghị ông Vĩnh tiếp tục chăm sóc giúp, vì khu vườn ở Hải Phòng chưa hoàn thiện. Năm ngoái, anh này cũng đã mua 3 cây sanh của ông với giá 1,8 tỉ đồng. Cứ nghĩ đến lúc chia tay 3 cây sanh quý, ông Vĩnh lại rầu lòng.
Còn nhớ, năm 2005, ông Vĩnh gây choáng váng cho giới chơi cây Nam Định khi bán một cây sanh cho bà Lê Hương Vân (đại gia vải sợi) ở TP. Nam Định với giá bằng 200 cây vàng. Tuy nhiên, chỉ thời gian sau, ông Vĩnh nghe tin bà này đã bán cho một đại gia ximăng ở Ninh Bình với giá 300 cây vàng. Chỉ chớp mắt mà ông mất đứt 100 cây vàng. Đúng là chẳng có gì khủng khiếp và bất ngờ bằng giá trị của cây cảnh.

Ông lão hoạn lợn thành tỉ phú như một giấc mơ

(VTC News) - Cả một triết lý nhân sinh quan sâu sắc hiện diện trong những vườn cây của ông. Cả ngàn gốc cây, với không biết bao nhiêu gốc trị giá bạc tỉ, đã biến ông thành một tỉ phú giữa quê nghèo.
Lão nông Phạm Văn Vĩnh nói vui: “Tôi coi vườn cây của mình như “ngân hàng xanh”, vừa giữ của, vừa để chơi, vừa sinh lời, lại an toàn tuyệt đối”. Cứ cần tiền, ông lại rút từ “ngân hàng xanh” một vài cây trong số cả ngàn cây của mình đem bán để giải quyết khó khăn. Bán vài cây nhỏ, ông đủ nuôi mấy người con ăn học đại học. Bán vài cây nữa, đủ xây cho 3 cậu con trai và cô con gái nhà cửa khang trang. Năm 2008, ông Vĩnh bán cho ông Điệp ở Hải Dương 5 cây, thu về 6 tỉ đồng, mua một miếng đất mấy trăm mét vuông ở Hà Đông. Giờ miếng đất ấy lên giá mười mấy tỉ đồng. Vừa rồi, bán 3 cây nữa, thu 6 tỉ, ông ôm lên Hà Nội xây biệt thự. Ngôi biệt thự này sẽ là nơi ở của con cháu khi lên Hà Nội học hành, du lịch.

Một phần "ngân hàng xanh" của ông Phạm Văn Vĩnh.

Lão nông này bảo: “Hiện giờ chưa thấy khó khăn gì, nên chẳng bán cây nào nữa. Các đại gia cứ kéo về xem cây, định giá, song tớ chỉ cười cho vui thôi”. Ông Phạm Văn Vĩnh nhìn cây sanh cổ quái, có tuổi hàng trăm năm, đặt trước ngôi nhà của ông với niềm kiêu hãnh tràn trề. Đầu năm 2010, ông Vĩnh mang cây sanh này và cây đa búp đỏ đi dự thi Festival cây cảnh ở Hải Phòng. Cây sanh đoạt huy chương vàng, cây đa búp đỏ đoạt huy chương bạc. Nhiều đại gia đã muốn bứng cây sanh và cây đa búp đỏ đi, trong đó có “sát thủ săn cây” Toàn “đô-la” và Phiến “cá”, song ông Vĩnh không dám đưa ra giá.
Bà Trần Thị Hồng, vợ ông Vĩnh kể: “Đêm rằm, trăng lên, ông Vĩnh thường đứng hàng giờ dưới gốc cây sanh trước nhà để ngắm. Tôi cũng không hiểu nó đẹp thế nào mà ông ấy ngắm mãi không chán. Sáng sớm, vừa mở mắt, đã lại thấy ông ấy đứng ngắm cây. Cầm kéo nâng lên hạ xuống có khi cả ngày mới dám cắt một cái lá. Không biết có phải do yêu cây, vui với cây không, mà độ này trông ông ấy trẻ ra, phong độ hơn xưa rất nhiều. Ông ấy thường nói, cây cũng như người, mình yêu cây, thì cây rung rinh cành lá, mình buồn, cành lá cũng ủ rũ theo. Ông ấy nói thế thì biết thế, chứ chả hiểu có đúng không nữa”.

Cây sanh trị giá nhiều tỉ đồng của ông Vĩnh.

Rồi bà Hồng kể về quãng đời vất vả của chồng bà. Ông Vĩnh sinh năm 1946, từng có nhiều năm trong quân ngũ. Từ miền Nam trở ra, ông làm ở hợp tác xã Hải Phương. Tuy nhiên, nhà nghèo quá, lại đẻ liền tù tì 4 đứa con, lương cán bộ hợp tác xã không đủ ăn, nên ông bỏ ngang đi làm nghề tẩy giun, hoạn lợn. Vì là cán bộ hợp tác xã, nên ông nắm vững chuyên môn hoạn lợn và tẩy giun.
Hàng ngày, khi gà gáy, ông Vĩnh lại dắt chiếc xe đạp ra khỏi ngôi nhà cấp 4 xập xệ, đeo túi dụng cụ trên vai, gò lưng đạp xe sang các xã lân cận, các huyện xung quanh rao: “tẩy giun đê ê ê ê… hoạn lợn đê ê ê ê…”. Vì có nghề hoạn lợn, nên người dân trong vùng gọi ông là ông Vĩnh “hoạn lợn”. Ông đạp xe rạc cẳng suốt ngày, lại đói ăn, nên người gầy nhẳng, chỉ được chưa đầy 40kg.
Cuộc sống vốn đã khốn khó, lại càng khốn khó hơn vì thú chơi cây của ông Vĩnh “hoạn lợn”. Ông Vĩnh cũng chả biết thú chơi cây ngấm vào máu ông từ khi nào. Trong quá trình lang bạt làm nghề, hễ thấy ngoài bờ dậu, bờ ao nhà ai có cây đẹp, là ông săm soi, gạ mua cho bằng được.

Cách đây 20-30 năm, cây cối rẻ như củi, chứ đâu có như bây giờ. Có những câu chuyện mà kể ra đây, ít người có thể tin nổi. Ví như, Toàn “đô-la”, từng mua cây sanh ở bờ dậu của một gia đình ở cạnh khu công nghiệp Thụy Vân với giá 5 triệu đồng, sau khi tỉa tót, đưa lên chậu, đã bán được 3 tỉ đồng, đủ mua cho vợ chiếc BMW mui trần. Một tay chơi cây ở Phụng Công (Văn Giang) từng mua gốc ổi của dân có 27 triệu, chỉ sau vài động tác lành nghề, nó đã được chuyển nhượng với giá 2,7 tỉ đồng.
Vì cây cối ngày đó rẻ, giá tính bằng hào, bằng đồng, nên cứ sau mỗi ngày rạc cẳng đi tẩy giun, hoạn lợn, ông lại tha về một vài gốc cây. Vợ con thì đói, trông vào mấy đồng lẻ của chồng để mua thức ăn, nhưng chiều nào cũng vậy, toàn thấy ông Vĩnh tha cây về. Cây nhiều đến nỗi ông trồng kín mảnh vườn rộng hơn mẫu. Cây ăn quả ông chặt hết, nhường chỗ cho cây cảnh. Vợ con nhìn cảnh đó tím cả mặt, nhưng nói mãi ông chẳng nghe. Làng xóm ai cũng bảo ông Vĩnh hâm nặng.

Vườn nhà kín mít gốc cây, không còn chỗ để, ông Vĩnh tha về gửi ở vườn nhà bố vợ, rồi vườn nhà ông thông gia, khiến bà Hồng muối cả mặt. Có lúc bà giận ông Vĩnh cả tháng trời, khi ông Vĩnh đi vay tiền ngân hàng mà không nói với bà một câu. Chỉ đến khi ngân hàng gửi giấy thông báo trả lãi, bà mới biết ông vay ngân hàng 10 triệu đồng. Hỏi vay tiền làm gì, ông Vĩnh bảo mua cây hết rồi. Số tiền 10 triệu ngày đó là một gia sản lớn.
Năm 1991, không kiếm được chỗ nào để đặt cây nữa, ông Vĩnh vay mượn, dồn hết gia sản mua mảnh đất rộng gần 5.000 mét vuông để trồng cây. Miếng đất ao sâu, ruộng thụt được vợ chồng ông và đàn con chịu khó san lấp rồi cũng thành mảnh vườn. Ông dựng một ngôi nhà cấp 4 bám mặt đường rồi mở đại lý bán cám con cò, không đi tẩy giun, hoạn lợn nữa. Từ bấy đến nay, ông Vĩnh có biệt danh Vĩnh “cám cò”.

Sanh có thể mọc kiên cường trên đá.

Ông Vĩnh kể: “Tôi chơi cây vì đam mê, vì bị cây hút mất hồn. Các cụ thường nói sắc đẹp đàn bà làm nghiêng nước nghiêng thành, nhưng với tôi thì vẻ đẹp của cây mới làm tôi rối trí. Sắc đẹp của đàn bà có thời, có lúc, chứ sắc đẹp của cây thì đi hết bao nhiêu đời người. Tôi chơi cây vì mê cây, chứ ngày trước đâu có nghĩ nó sinh ra tiền. Ai ngờ, tự dưng chục năm nay, thú chơi cây lan ra khắp nước, thế là tôi có của. Cứ như giấc mơ ấy”.
Ông Vĩnh dẫn tôi đi miên man dưới vườn cây của mình. Những gốc tùng hiên ngang trong gió, những gốc sanh dẻo dai, bền bỉ chắt lọc từng giọt nước để sống trên đá, rồi những gốc vân du nghiêng nghiêng như mây bay, thác đổ, cây đa như tái hiện lại cổng làng… Cả một triết lý nhân sinh quan sâu sắc hiện diện trong những vườn cây của ông. Cả ngàn gốc cây, với không biết bao nhiêu gốc trị giá bạc tỉ, đã biến ông thành một tỉ phú giữa quê nghèo. Con đường trở thành tỉ phú của ông lão hoạn lợn cứ như một giấc mơ. Ông bảo: “Làm giàu hóa ra không khó, chỉ cần có đam mê”. Triết lý làm giàu của lão nông này thật giản dị.

 

Sự thật về những cây cảnh bạc tỉ, triệu đô 

(VTC News) - Với trò thổi phồng giá trị, nhiều đại gia đã bị những tay buôn cây sừng sỏ lừa bịp bán cho những cây "giời ơi" với giá trên trời.

Cảnh giác với những trò lừa cây cảnh tiền tỉ

Hồi cuối năm 2006, ông Nguyễn Gia Thọ (Thọ “nhựa”, chủ hãng nhựa Song Long) bí tiền nên đã bán cây tùng la hán độc nhất với giá gần 5 tỉ đồng cho anh Quân "Nghi Tàm".

Sau khi bán "kỳ mộc" đã gắn bó với mình mấy chục năm trời, đại gia Thọ “nhựa” mất ăn mất ngủ vì… nhớ cây.

Cuối cùng, ông đã bỏ thêm tiền để mua lại cây tùng la hán này. Tuy nhiên, đưa về nhà thời gian, cây tùng la hán cứ héo rũ rồi chết. Giới chơi cây đồn rằng, do ông Thọ "nhựa" bán cây tâm huyết của đời mình, nên bị mất lộc. 

Giới chơi cây cũng râm ran kể chuyện ông Ba Duy (Long Biên) suýt bán mất cây sanh quý.

Một đại gia ở tận Thanh Hóa ra trả giá cây sanh của ông Ba Duy 2 tỉ đồng. Ông Ba Duy đã nhận tiền đặt cọc, nhưng rồi tự ông lại phá hợp đồng, không bán nữa. Không phải đại gia này đòi thêm tiền, mà vì Thanh Hóa xa quá, mỗi lúc nhớ cây muốn đi thăm rất vất vả.

Có rất nhiều những câu chuyện như thế, nhưng nó chỉ là lời đồn trong giới chơi cây.

Ngay cả vụ chuyển nhượng cây sanh “con gà mâm xôi” mới đây nhất, diễn ra hồi đầu năm 2008, giữa Quý “trôi” và Thành “vàng” với giá 5,6 tỉ đồng cũng chỉ là lời đồn, lời kể từ một phía, không có gì chứng minh tính xác thực.

Có một điều đặc biệt mà tôi nhận thấy khi tiếp xúc với các đại gia chơi và buôn cây, đó là, có tới 90% số cây tiền tỉ có xuất xứ từ… Huế.

Và cũng chiếm tới 99% số cây bạc tỉ có nguồn gốc từ… các dòng họ, gia đình quyền quý, thậm chí, phần lớn chúng là của vua, quan, vương phi, thái hậu…

Cây nào cũng có một xuất xứ hoành tráng với tuổi đời đều trên dưới nửa… thiên niên kỷ, hoặc chí ít cũng là 200 đến 300 năm tuổi.

Một điều đặc biệt nữa, đó là 100% các đại gia đều khẳng định, dù người đời có trả giá hàng tỉ đồng, hàng triệu đô la cũng nhất định… không bán.

Các đại gia sở hữu cây cảnh được cho là bạc tỉ đều thể hiện tình yêu với cây cảnh bằng quyết tâm “nếu túng thiếu tiền bạc thì bán nhà trước, bán cây sau”.

Mấy năm gần đây, người dân cả nước biết đến cây sanh đặc biệt của ông Cường (chủ nhà hàng Lầu Hương Quán ở Hải Dương) với biệt danh Cường "giống", vì ông là GĐ Công ty Giống lúa Kiên Giang.

Cây sanh này đặc biệt và được nhiều người biết đến có lẽ chỉ một phần vì nó đẹp như thế nào, đẹp ra sao, mà chủ yếu vì trị giá của nó quá khủng khiếp: 300 ngàn USD (khoảng 5 tỉ đồng)… không bán.

Cây sanh của ông Cường cao hơn 2m, dáng hình chữ S, cong cong theo thế "đằng vân thập toàn", nghĩa là mười áng mây đẹp cùng nhấp nhô.

Toàn thân cây mốc trắng, rễ rủ bệt to bằng bắp chân, đanh quắn lại, vằn vện như cơ bắp lực điền bám vào núi đá. Với cái thân "gân guốc", mốc thếch này, ông Cường đã định tuổi cho nó những… 300 năm.

Theo ông Cường, cách đây gần 10 năm, trong một lần du hành phương Nam, ông đã tận mắt nó trong một gia đình ở Huế.

Theo lý lịch thì cây sanh cổ thụ này là gia bảo của quan thượng thư họ Hồ, truyền đến chủ nhà đã là 7 đời.

Trải 7 đời sở hữu, họ đều coi như báu vật nên đói rách ra sao cũng không bán. Nhưng chủ của nó hiện quá túng quẫn, nhà cửa dột nát, chạy ăn từng bữa nên đành cúng vái tổ tiên tha tội rồi rao bán.

Không mặc cả nhiều, khi gia chủ ra giá 220 triệu, ông Cường đặt cọc luôn và hẹn tuần sau bứng cây ra Bắc.

Khi chuẩn bị ra về, thấy gia chủ cứ bịn rịn, nước mắt lưng tròng, sợ họ đổi ý, ông Cường liền chồng đủ 220 triệu đồng rồi bứng cây lên xe tải dông thẳng ra Bắc.

Đã có một đại gia thuộc ngành viễn thông vác cả ba lô tiền xuống nhà hàng ông Cường ăn nhậu và ngã giá gần 2 tỉ đồng, nhưng ông Cường chỉ lắc đầu.

Rồi ông Phiến "cá" ở Phú Thọ bồi thêm mấy trăm triệu nữa, nhưng trước đống tiền, ông Cường vẫn vững như bàn thạch.

Mấy đại gia Hà Nội đã bồi thêm mấy giá nữa, khiến trị giá cây lên đến 3 tỉ đồng, nhưng ông Cường vẫn chỉ cười trừ.

Đối với ông, cây sanh cổ là vô giá, vậy nên, không thể nào định giá được bằng tiền bạc.

Vì có quá nhiều người đến xem, ngã giá, nên vị đại gia này kêu rằng: "Phải 300.000 USD, tức là 5 tỉ đồng mới tính đến chuyện bán". Tuy nhiên, với cái giá ấy, ông cũng chẳng thiết bán, vì theo ông, nếu bán đi, có đào cả thế giới này cũng không kiếm được cây khác đẹp hơn.  

 

Ai đến thăm cây, ông Cường cũng bảo nó là vô giá, ai đến trả giá, ông Cường cũng bảo không định giá được. Tuy nhiên, theo lời đồn của giới chơi cây, ông Cường vừa “tiễn” cây sanh “đằng vân thập toàn” với giá 2,5 tỉ đồng.

Quả thực, nếu đây là cái giá mà ông Cường đã chuyển nhượng cây sanh, thì đây đúng là cái giá kinh khủng. Thế nhưng, nó cũng chỉ là lời đồn mà thôi.

Chỉ có một sự thật, đó là cây sanh mà ông Cường khẳng định là không bao giờ bán, với bất kỳ giá nào, cũng đã được ông đem ra giao dịch.

Câu chuyện ly kỳ về cây sanh của ông Cường được ông Lê Văn Đình (Phó Tổng biên tập Tạp chí Việt Nam Hương Sắc, Cơ quan của Hội Sinh vật cảnh Việt Nam) kể lại với tôi như sau:

Cách đây 7 năm, ông Đình và một đại gia cây cảnh vào Lầu Hương Quán ở Hải Dương ăn uống. Thấy cây sanh cổ thụ, ông Đình và đại gia kia đã ngắm nghía và hỏi giá, thì được ông Cường cho biết đã mua ở Huế với giá… 21 triệu đồng.

Sau này, có một đại gia cây cảnh khác xuống thăm cây sanh của ông Cường và bảo: “Cây của tớ 1,5 tỉ, thì cây này của cậu cũng không dưới 1,2 tỉ đồng”. Thế là từ đó, cây sanh của ông Cường trở nên nổi tiếng với cái giá bạc tỉ.

Tuy nhiên, những người am hiểu cây cảnh đều coi những cây dáng tầng mây, trong đó có cây sanh của ông Cường, không khác gì cây đa làng, chỉ đem làm… củi đun là hợp.

Cũng đã có nhiều lần ông Cường kỳ công thuê xe tải chở cây lên Hà Nội, thậm chí đã vài lần chở vào tận TP Hồ Chí Minh tham gia các cuộc triển lãm, dự thi, song chưa thấy được giải gì. Ông Lê Văn Đình nói vui: “Cũng may mà không được giải gì, chứ được giải khuyến khích thì mất đi bao nhiêu giá trị”.

Ngoài cây sanh của ông Cường “giống”, thì cây sanh dáng “long mẫu tử” với 8 tán lá như 8 mâm xôi, ở UBND tỉnh Nam Định, cũng được định giá tới… 3 tỉ đồng.

Cây sanh này vốn là của họ Đỗ, một dòng họ hiếu học, thành danh. Theo họ Đỗ, cây sanh đã sống qua 7 đời, với tuổi thọ 300 năm. Cách đây 20 năm, dòng họ này đem cây sanh biếu UBND tỉnh Nam Định với thỏa thuận không được đem bán.

Hồi năm ngoái, mấy vị cán bộ ở đại sứ quán của một nước xuống Nam Định công tác, thấy cây sanh cổ thụ lạ mắt nên dừng lại ngắm nghía.

Một người trong dòng họ Đỗ đã giới thiệu lưu loát về tiểu sử của cây, rồi phân tích vẻ đẹp triết lý của nó.

Thấy cây sanh có vẻ quý giá, một vị đã bảo: “Tôi đổi cái xe Mẹc này lấy cây sanh được không?”.

Vài hôm sau, cây sanh ở Nam Định trở nên nổi tiếng cả nước bởi có một người nước ngoài trả giá 3 tỉ đồng, song dòng họ này nhất định không bán. Nghe nói, dòng họ này còn tổ chức cả cuộc họp lớn để lấy biểu quyết: bán hay không?

Sau này, chính vị ở đại sứ quán nọ đã kể với ông Đình rằng: “Thấy ông họ Đỗ giới thiệu vẻ đẹp của cây khác với sự thật về cái cây này quá nên tôi nói vui rằng muốn đổi chiếc xe lấy cây sanh, không ngờ, họ liền quy giá trị cái cây đó bằng chiếc xe của chúng tôi, rồi kể với các nhà báo rằng có người trả giá nó tới 3 tỉ đồng!”.

Qua những câu chuyện trên đây, có thể thấy phần nào sự thật đằng sau những cây cảnh bạc tỉ, triệu đô la xuất hiện nhan nhản khắp cả nước…

Phạm Ngọc Dương

-------------------------

Đăng bỡi Tranhung09